Co budzi podejrzenia Unii Europejskiej w niektórych słoikach miodu

UE podejrzewa, że znacząca część importowanego do Unii miodu jest zafałszowana przez dodatek cukrów i syropów oraz przez maskowanie kraju pochodzenia.

Problematyka i skala zafałszowań

Wyniki kontroli i trendy

W badaniach Komisji Europejskiej z lat 2021–2022 z 320 próbek importowanego miodu aż 147 próbek (46%) nie spełniało norm autentyczności z uwagi na dodatek cukrów lub syropów. To wyraźny wzrost względem badań z lat 2015–2017, gdy odsetek nieautentycznych próbek wynosił 14% — wzrost ten jest częściowo wynikiem stosowania bardziej zaawansowanych technik analitycznych, ale także odzwierciedla skalę problemu handlowego.

Źródła i geografia

Najwyższy odsetek zafałszowanego miodu zanotowano dla próbek pochodzących z Turcji (93%) i Chin (74%). Analizowano próbki z 20 krajów spoza UE, co potwierdza, że problem ma charakter międzynarodowy i dotyczy zarówno dużych eksporterów, jak i mniejszych dostawców.

Jak fałszuje się miód?

• dodatek syropów skrobiowych, takich jak syrop ryżowy, kukurydziany (HFCS) i syrop pszeniczny,
• dodatek cukru z buraków i sacharozy w celu obniżenia kosztów produkcji,
• mieszanie miodów z różnych krajów bez ujawnienia udziałów poszczególnych składników,
• usuwanie pyłku przez intensywną filtrację, co utrudnia identyfikację botanicznego i geograficznego pochodzenia,
• fałszowanie dokumentów i deklarowanie innego kraju pochodzenia, aby ominąć kontrole jakościowe i taryfowe.

Metody analityczne stosowane do wykrywania fałszerstw

Jak laboratoria wykrywają oszustwa

Używane techniki łączą się, by identyfikować różne rodzaje manipulacji — od chemicznych dodatków po ukrywanie pochodzenia.

• analiza izotopowa węgla (IRMS), wykrywająca dodatek sacharozy i syropów roślinnych przez analizę stosunku izotopów węgla,
• spektroskopia jądrowego rezonansu magnetycznego (NMR), identyfikująca nieprawidłowe profile cukrów i obecność nietypowych związków,
• chromatografia wysokosprawna (HPLC), analizująca profil cukrów prostych i wykrywająca dodatki, które nie występują naturalnie w danym rodzaju miodu,
• melisopalynologia (analiza pyłku), ustalająca botaniczne i geograficzne pochodzenie miodu poprzez identyfikację pyłków zawartych w próbce.

Usunięcie pyłku przez intensywną filtrację znacząco utrudnia analizę melisopalynologiczną i sprzyja ukrywaniu rzeczywistego pochodzenia produktu.

Zmiany w prawie unijnym od 2026

Nowe obowiązki etykietowe

Od 2026 r. wprowadzone zostaną istotne zmiany mające na celu podniesienie przejrzystości łańcucha dostaw i ograniczenie możliwości fałszowania.

Najważniejsze zmiany prawne

Każdy producent lub importer będzie zobowiązany do szczegółowego oznaczania krajów pochodzenia dla każdej części mieszanki miodu, a używanie nazw botanicznych będzie zakazane, jeśli pyłek został usunięty i nie da się potwierdzić pochodzenia. Ponadto nie będą już akceptowane ogólne zapisy typu „UE i nie-UE” — etykiety muszą być przejrzyste i precyzyjne.

Jak konsumenci mogą rozpoznać ryzyko

• sprawdzać cenę: w 2022 r. średnia cena importowanego miodu wynosiła 2,17 EUR/kg, podczas gdy kilogram syropu ryżowego kosztował 0,4–0,6 EUR,
• wybierać miody z czytelnym wskazaniem kraju pochodzenia; niejasne zapisy na etykiecie powinny wzbudzić ostrożność,
• preferować miody lokalne i niefiltrowane, które zachowują pyłek i umożliwiają weryfikację pochodzenia,
• obserwować cechy fizyczne: nadmierna przezroczystość, sztuczna klarowność i brak naturalnej krystalizacji mogą sugerować mieszanki z dodatkiem cukrów.

W praktyce wskazówki te pomagają ograniczyć ryzyko zakupu produktu zafałszowanego i wspierają lokalnych pszczelarzy.

Dowody naukowe i badania

Co mówią analizy porównawcze

Badanie Komisji Europejskiej (2021–2022) obejmowało 320 próbek miodu importowanego spoza UE i wykazało, że 147 próbek (46%) było zafałszowanych przez dodanie cukrów nienaturalnych dla miodu. Dla porównania, wcześniejszy odsetek z lat 2015–2017 wynosił 14%, co wskazuje zarówno na wzrost rzeczywistych naruszeń, jak i na wyższą skuteczność metod analitycznych takich jak IRMS i NMR.

Wnioski naukowe

Analizy wykazały, że kombinacja metod chemicznych i melisopalynologicznych daje największą pewność co do autentyczności miodu — jednak w przypadku intensywnie filtrowanych próbek konieczne są dodatkowe badania izotopowe i spektroskopowe.

Konsekwencje dla producentów i rynku

Wpływ na uczciwych pszczelarzy

Uczciwi producenci tracą konkurencyjność, gdy na rynku pojawiają się wysoce zaniżone cenowo miodopodobne produkty. Dalsze skutki to spadek zaufania konsumentów, presja na obniżenie cen i możliwe wypieranie tradycyjnych metod produkcji.

Zmiany struktury handlu

Nowe obowiązki etykietowe mogą zmienić struktury handlu międzynarodowego: importerzy będą musieli deklarować szczegółowe kraje pochodzenia, co utrudni ukrywanie mieszanych pochodzeń i zmniejszy opłacalność stosowania syropów z tanich źródeł.

Zwiększone koszty kontroli

Wzrost liczby kontroli laboratoryjnych i konieczność stosowania zaawansowanych technik analitycznych będą generować dodatkowe koszty dla organów kontrolnych i importerów, lecz jednocześnie powinny poprawić jakość oferowanych na rynku produktów.

Co to oznacza dla Polski

Ryzyko na rynku krajowym

Brak precyzyjnych statystyk dla polskich sklepów nie oznacza braku ryzyka — ze względu na skalę importu podobne zagrożenia dotyczą także rynku krajowego. Wybierając miód od lokalnych pszczelarzy, konsumenci zmniejszają ryzyko zakupu produktu zafałszowanego i wspierają rodzimą gospodarkę.

Praktyczne wskazówki dla kupujących

• porównuj ceny i unikaj podejrzanie niskich ofert,
• czytaj etykiety i od 2026 r. sprawdzaj szczegółowy wykaz krajów pochodzenia,
• wybieraj miody niefiltrowane i surowe, które zawierają naturalny pyłek,
• pytać sprzedawcę o certyfikaty, wyniki badań laboratoryjnych i dokumenty pochodzenia przy zakupie miodów importowanych.

Dokładna etykieta i transparentność producenta to dziś najlepsze wskazówki konsumenckie, aż do czasu efektywnego wdrożenia nowych przepisów unijnych.

Co robić w przypadku podejrzenia fałszerstwa

Kroki praktyczne

Jeśli podejrzewasz, że zakupiony miód jest zafałszowany, zachowaj paragon i zrób zdjęcia etykiety — to podstawowe dowody przy zgłoszeniu do organów kontrolnych. Skontaktuj się z lokalnym inspektoratem sanitarnym lub organem odpowiedzialnym za kontrolę żywności i zgłoś swoje podejrzenia z podaniem miejsca zakupu oraz numeru partii produktu.

Domaganie się testów i dokumentacji

Możesz również poprosić sprzedawcę o przedstawienie certyfikatów i wyników badań jakościowych. Jeśli problem dotyczy produktu sprzedawanego w wielu punktach, zgłoszenie może inicjować szersze kontrole i wycofanie serii z rynku.

Ostateczne obserwacje naukowe i rynkowe

Znaczenie badań i regulacji

Połączenie zaawansowanych badań laboratoryjnych i restrykcyjnego oznakowania ma szansę ograniczyć skalę fałszerstw oraz przywrócić zaufanie konsumentów i równowagę konkurencyjną dla uczciwych producentów. Wdrażanie przepisów od 2026 r. oraz dalsze inwestycje w metody analityczne będą kluczowe dla poprawy jakości dostępnego na rynku miodu.

• http://fajna-mama.pl/5-zagrozen-dla-twojego-dziecka-lazience/
• http://smartbee.pl/jak-sprawic-by-kapiel-byla-przyjemniejsza/
• https://redtips.pl/zycie/jak-powinna-wygladac-zdrowa-drzemka-w-srodku-dnia.html
• https://infoninja.pl/2021/10/13/wszystko-co-musisz-wiedziec-na-temat-octu-winnego/
• https://www.goldap.info/artykuly-reklamowe/28764-self-care-co-to-za-termin-i-na-czym-polega